Jak czytać opinię Poradni Psychologiczno – Pedagogicznej?

Specjalistyczny język opinii psychologiczno – pedagogicznych jest często niezrozumiały. Wychodząc naprzeciw potrzebom rodziców przygotowaliśmy słowniczek wyjaśniający najistotniejsze terminy.

Jakie informacje trafiają do opinii poradni psychologiczno-pedagogicznej

W pierwszej kolejności przyjrzyjmy się, jakie informacje zwykle zawiera opinia Poradni Psychologiczno – Pedagogicznej:

Dysleksja - tablica- oznaczenie poradni wydającej opinię,
– imię i nazwisko dziecka, którego dotyczy opinia,
– datę i miejsce jego urodzenia,
– miejsce zamieszkania dziecka,
– nazwę i adres szkoły oraz oznaczenie klasy, do której uczeń uczęszcza,
– z jakiego powodu uczeń był badany,
– ile razy przechodził badania diagnostyczne,
– czy korzystał z jakiejś formy pomocy w czytaniu i pisaniu,
– czy pracował nad swoim problemem,
– ocenę poziomu sprawności intelektualnej dziecka,
– charakterystykę poszczególnych funkcji intelektualnych,
– opis mocnych stron dziecka,
– opis występujących dysfunkcji rozwojowych i innych zaburzeń,
– wskazanie zaburzonych funkcji percepcyjno – motorycznych,
– stanowisko poradni w sprawie, której dotyczy opinia, wraz ze szczegółowym uzasadnieniem,
– wskazanie odpowiedniej formy pomocy, najczęściej psychologiczno – pedagogicznej udzielanej w przedszkolu, szkole lub placówce wraz ze szczegółowym uzasadnieniem,
– rozpoznanie specyficznych trudności w pisaniu i czytaniu (dysleksja),
– uzasadnienie rozpoznania dysleksji,
– wskazanie zaleceń egzaminacyjnych (ważne są tylko opinie wydane przez publiczne poradnie psychologiczno-pedagogiczne i poradnie specjalistyczne resortu oświaty).

Najczęściej używane terminy – co oznaczają?

Analiza i synteza:
Analiza – ogół czynności dokonywania rozkładu całości na poszczególne elementy składowe.
Synteza – ogół czynności dokonywania scalania poszczególnych elementów w całość.

Analizatory – neurofizjologiczna podstawa odbioru i przetwarzania bodźców w spostrzeżenia.

Analizator wzrokowy – podczas czytania sprowadza się on do spostrzegania tekstu, wyodrębniania z niego wyrazów, a w nich kolejnych liter, odróżniania podobnych liter, zapamiętywania ich, rozpoznawania; podczas pisania zachodzi proces przypominania sobie kształtu liter, sposobu łączenia ich w sylabę, a następnie łączenia sylab w wyrazy, wyrazów w zdania i tworzenie tekstu rozplanowanego na kartce zeszytu.

Analizator słuchowy – służy do odbioru bodźców słuchowych, w tym dźwięków
mowy, ich spostrzegania i zapamiętywania. Uczestniczy w porozumiewaniu się za pomocą mowy. Stanowi podstawę procesów czytania i pisania. Odgrywa w uczeniu się tych czynności zasadniczą rolę, ze względu na zaangażowanie się w nich:
– słuchu fonemowego – czyli zdolności różnicowania głosek, dzięki dokonywaniu analizy dźwięków mowy i odróżnianiu ich – np. głosek z – s, które brzmią podobnie,
– umiejętności fonologicznych – wyodrębnianie zdań z potoku wypowiedzeń, słów ze zdań oraz sylab (analiza sylabowa) i głosek ze słów (analiza głoskowa), ale również syntetyzowanie słów z głosek (synteza głoskowa) i z sylab (synteza sylabowa). Są nimi również dodawanie, pomijanie, przestawianie głosek, sylab, dostrzeganie wspólnych elementów słów.

Analiza głoskowa – umiejętność rozkładania słów na głoski.

Analiza sylabowa – umiejętność rozkładania słów na sylaby.

Błędy specyficzne – błędy typowe, charakterystyczne dla dysleksji rozwojowej, będące jej symptomami.

Deficyty rozwojowe (dysfunkcje rozwojowe) – zaburzenia rozwoju psychomotorycznego, opóźnienie rozwoju psychomotorycznego, wolniejsze tempo rozwoju określonych funkcji. Deficyty mogą mieć różny zakres, dlatego wyróżnia się deficyty parcjalne – o szerszym zakresie, dotyczące większego obszaru czynności, np. opóźnienie rozwoju motoryki (zarówno dużej – motoryki całego ciała, jak i małej – motoryki rąk, czynności manualnych) oraz deficyty fragmentaryczne – o węższym zakresie, np. opóźnienie tylko motoryki rąk (motoryka duża rozwija się bez zakłóceń).

Dostosowanie wymagań – egzekwowanie wiedzy i umiejętności, które uwzględniają możliwości i ograniczenia dziecka, a więc słabe oraz mocne strony rozwoju dziecka.

Dysleksja rozwojowa – specyficzne trudności w czytaniu i pisaniu u dzieci. Są to zaburzenia uczenia się czytania (dysleksja) oraz opanowania poprawnej pisowni (dysortografia), którym często towarzyszy niski poziom graficzny pisma (dysgrafia).
Mówi się o dysleksji rozwojowej, gdyż trudności te występują w wieku rozwojowym – w dzieciństwie, już od początku nauki czytania i pisania.

Funkcje poznawcze – zespół procesów, dzięki którym odbieramy informacje z otoczenia oraz stosunki między nimi, a więc odzwierciedlamy w naszej psychice to, co nas otacza. W czytaniu i pisaniu biorą udział takie procesy poznawcze jak: uwaga, pamięć, wrażenia i spostrzeżenia wzrokowe, słuchowo – językowe, dotykowe, kinestetyczne (odczuwanie ruchu), orientacja w schemacie własnego ciała i kierunkach w przestrzeni, myślenie w rozumieniu czytanego i pisanego tekstu.

Integracja percepcyjno – motoryczna – prawidłowe współdziałanie funkcji percepcyjno – motorycznych (wzrokowych, słuchowo – językowych i ruchowych) w czynności czytania i pisania.

Koordynacja wzrokowo – ruchowa – współdziałanie funkcji wzrokowych i ruchowych, współpraca oka i ręki.

Lateralizacja jednorodna – dominacja czynności ruchowych jednej ze stron ciała (u większości ludzi prawej ręki, oka i nogi). Ten model lateralizacji czynności uznawany jest za prawidłowy i wzorcowy.

Lateralizacja lewostronna – dominacja lewej strony ciała: lewej ręki, oka i nogi.

Lateralizacja prawostronna – dominacja prawej strony ciała: prawej ręki, oka i nogi.

Lateralizacja nieustalona – brak dominacji określonej strony ciała – oburęczność oraz obuoczność. Ta postać jest charakterystyczna dla wczesnego okresu rozwoju ruchowego (od wieku niemowlęcego do przedszkolnego). Ustalenie się dominacji ręki i oka powinno nastąpić w 6 – 7 roku życia, gdy dziecko podejmuje naukę pisania. Po tym okresie staje się modelem nieprawidłowym.

Lateralizacja skrzyżowana – ustalona dominacja narządów ruchu i wzroku, jednakże nie po tej samej stronie ciała (np. dominacja prawego oka i lewej ręki oraz lewej nogi), co wskazuje na brak całkowitej dominacji jednej z półkul mózgowych dla czynności ruchowych po przeciwnej osi ciała.

Leworęczność ukryta – używanie podczas pisania prawej ręki, podczas gdy w rzeczywistości lewa ręka jest wiodąca.

Motoryka duża – sprawność ruchowa całego ciała.

Motoryka mała – sprawność ruchowa rąk w zakresie szybkości ruchów, ich precyzji;
czynności manualne niezbędne podczas samoobsługi, rysowania, pisania.

Motoryka narządów mowy – sprawność ruchowa narządów mowy, która decyduje o poprawności wymowy.

Nauczyciel terapeuta – specjalista w prowadzeniu terapii pedagogicznej (w formie zajęć korekcyjno – kompensacyjnych) uczniów ze specyficznymi trudnościami w uczeniu się. Zwykle w szkole jest nim pedagog szkolny, bądź nauczyciel posiadający uprawnienia specjalistyczne.

Orientacja przestrzenna – orientacja w lewej i prawej stronie ciała oraz w kierunkach przestrzeni: w lewo, w prawo, wyżej, niżej, w przód, w tył.

Pamięć mimowolna (mechaniczna) – zdolność do przyswajania informacji w sposób mimowolny, nieuświadomiony. Bardzo dobra u małych dzieci.

Pamięć sekwencyjna – zdolność do przyswajania, utrwalania i przypominania sekwencji cyfr, nazw (pór dnia, roku, posiłków, dni tygodnia, miesięcy), czy też układów ruchowych.

Pamięć słuchowa – zdolność do utrwalania i przypominania informacji dźwiękowej i dzięki temu przyswajania wiedzy.

Pamięć słuchowa bezpośrednia (pamięć świeża) – zdolność do zapamiętywania i natychmiastowego odtwarzania usłyszanego materiału. Jest ograniczona do kilkudziesięciu sekund – potem informacje zostają utrwalone w pamięci długotrwałej, bądź zapomniane.

Pamięć słuchowa operacyjna – utożsamiana z pamięcią bezpośrednią, a dotycząca przyswajania, utrwalania i przypominania określonych operacji i działań w pamięci.

Pamięć wzrokowa – zdolność do utrwalania i przypominania informacji wizualnej i dzięki temu przyswajanie wiedzy. Potocznie uczniów o dobrej pamięci wzrokowej nazywano „wzrokowcami”.

Percepcja wzrokowa – analiza i synteza wzrokowa, postrzeganie i różnicowanie kształtów, rejestracja położenia przestrzennego elementów. Dzieci mają trudności w rozpoznawaniu i nazywaniu przedmiotów na ilustracjach, w rozumieniu treści przedstawionych graficznie, opisują ilustrację w sposób ubogi, rozpoznają małą liczbę szczegółów, wykonane przez nie rysunki są ubogie i prymitywne.

Percepcja słuchowa – proces rozpoznawania, różnicowania, zapamiętywania, analizowania i syntetyzowania dźwięków. Na percepcję słuchową składają się:
– słuch fizjologiczny – możliwość słyszenia dźwięków z otoczenia za pomocą narządu słuchu,
– słuch fonematyczny (słuch fonemowy, mowny) – zdolność do rozpoznawania i różnicowania dźwięków mowy (najmniejszych elementów składowych wyrazów, czyli fonemów),
-analiza słuchowa – umiejętność wyodrębniania z potoku mowy: zdań, w zdaniach wyrazów, w wyrazach sylab, a w sylabach głosek z zachowaniem ich kolejności,
– synteza słuchowa – scalanie głosek, sylab i wyrazów w określone, złożone układy słuchowe,
– pamięć słuchowa – pamięć długości wyrazów (liczby sylab i głosek oraz ich kolejność w wyrazie) oraz zdolność zatrzymywania w pamięci ciągów wyrazów (dni tygodnia, nazwy miesięcy po kolei, wiersze, piosenki).

Praksja – zdolność do wykonywania ruchów celowych, charakterystycznych dla gatunku ludzkiego.

Rozwój psychoruchowy – całość procesów psychicznych (intelektualnych, orientacyjno – poznawczych oraz motorycznych), rozwijających się harmonijnie.

Rozwój psychoruchowy nieharmonijny (dysharmonijny) – zakłócenia tempa rozwoju poszczególnych sfer (procesów orientacyjno – poznawczych oraz motorycznych), np. niektóre sfery rozwijają się w przeciętnym tempie, podczas gdy inne rozwijają się z opóźnieniem lub przyspieszeniem.

Rozwój psychoruchowy zaburzony – zakłócenia rozwoju ze względu na tempo (rozwój opóźniony, przyspieszony), rytm rozwoju (częściowo opóźniony lub/i przyspieszony) oraz dynamikę (rozwój nierównomierny w kolejnych okresach życia, o różnym tempie).

Ryzyko dysleksji – obecność symptomów dysharmonijnego rozwoju psychoruchowego dziecka, które zapowiadają wystąpienie dysleksji rozwojowej.

Sprawność manualna obniżona – opóźnienie, bądź nieprawidłowy rozwój motoryki rąk, objawiający się opóźnieniem rozwoju praksji oraz małą precyzją drobnych ruchów.

Terapia pedagogiczna – specjalistyczne zajęcia korekcyjno – kompensacyjne, prowadzone różnymi metodami i technikami, które mają na celu usprawnianie zaburzonych funkcji percepcyjno – motorycznych i wyrównanie deficytów rozwojowych.

Zajęcia dydaktyczno – wychowawcze – przeznaczone są dla uczniów mniej zdolnych, zaniedbanych środowiskowo i dydaktycznie.

Zajęcia korekcyjno – kompensacyjne – zwykle prowadzone w szkole przez nauczyciela terapeutę, a bazujące na usprawnianiu funkcji zaburzonych (korekcja) oraz na wspomaganiu funkcji dobrze się rozwijających (kompensacja), które mogą być wsparciem dla funkcji zaburzonych lub w razie potrzeby je zastąpić.

Artykuł przygotowany przez:
pedagog Kinga Ignaszewska – Łaz

ZOBACZ SPIS WSZYSTKICH ARTYKUŁÓW DLA RODZICÓW

Otagowany , , .Dodaj do zakładek permalink.

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany.

Możesz użyć następujących tagów oraz atrybutów HTML-a: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>

Odpowiedz: